Een thermisch lagedrukgebied ontstaat wanneer een gebied sterk wordt verwarmd door de zon. Denk bijvoorbeeld aan Spanje of Zuid-Frankrijk in de zomer. Het aardoppervlak warmt snel op en verwarmt de lucht erboven. Warme lucht is lichter dan koude lucht en stijgt daardoor op. Hierdoor daalt de luchtdruk aan het aardoppervlak: het resultaat is een zogenaamd thermisch laag.

In tegenstelling tot klassieke lagedrukgebieden, die vaak boven zee ontstaan door botsende luchtstromen, is een thermisch laag uitsluitend het gevolg van temperatuurverschillen aan het aardoppervlak.

Een bekend verschijnsel waarbij een thermisch lagedrukgebied een rol speelt, is de zogeheten Spaanse Pluim. Hierbij wordt vanuit een thermisch laag boven Zuid-Europa zeer warme lucht naar het noorden gestuwd. Deze lucht kan via Frankrijk richting de Benelux worden getransporteerd.

Wanneer deze warme lucht Nederland bereikt, kan het zeker bij zonnig weer tropisch warm worden. De Spaanse Pluim gaat echter vaak gepaard met stevige onweersbuien. Dat komt doordat de opstijgende warme lucht condenseert en bovendien botst met koelere, vochtigere lucht uit het westen.

Thermische lagedrukgebieden komen in Europa vrijwel uitsluitend voor tijdens het zomerhalfjaar, wanneer de zon krachtig is en het landoppervlak snel opwarmt. Dergelijke lagedrukgebieden ontstaan regelmatig boven het binnenland van Spanje of Zuid-Frankrijk. Bij een zuidelijke of zuidwestelijke stroming kunnen deze systemen ook onze regio bereiken.

Een thermisch lagedrukgebied ontstaat door sterke opwarming van het aardoppervlak. Het speelt een belangrijke rol bij het transport van warme lucht naar het noorden, bijvoorbeeld tijdens een Spaanse Pluim, en kan leiden tot onweersbuien. Deze verschijnselen komen uitsluitend voor in het zomerhalfjaar.